الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
369
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« تبلى » از ماده « بلوى » به معنى آزمايش و امتحان است ، و از آنجا كه به هنگام آزمايش حقيقت اشياء ظاهر و آشكار مىشود اين ماده در اينجا به معنى ظهور و بروز آمده است . « سرائر » جمع « سريره » به معنى حالات و صفات و نيات درونى و پنهانى است . آرى در آن روز كه « يوم البروز » و « يوم الظهور » است اسرار درون آشكار مىشود ، اعم از ايمان و كفر و نفاق ، يا نيت خير و شر ، يا ريا و اخلاص ، و اين ظهور و بروز براى مؤمنان مايه افتخار و مزيد بر نعمت است ، و براى مجرمان مايه سرافكندگى و منشا خوارى و خفت ، و چه دردناك است كه انسان عمرى زشتيهاى درونى خود را از خلق خدا مخفى كرده باشد ، و با آبرو در ميان مردم زندگى كند ولى در آن روز كه همه اسرار نهانى آشكار مىگردد در برابر همه خلايق شرمسار و سرافكنده شود كه گاه درد و رنج اين عذاب از آتش دوزخ دردناكتر است . در آيه 41 الرحمن نيز آمده است : يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ : « در قيامت گنهكاران از چهره هايشان شناخته مىشوند » و نيز در آيات ديگر آمده است كه در قيامت « گروهى چهرههاى سفيد و روشن دارند و گروهى چهره هايشان تاريك و غبارآلود است » ( عبس 38 - 41 ) . آرى همانگونه كه طارق و ستارگان به هنگام شب در آسمان ظاهر مىشوند ، و از خفا و پنهانى بيرون مىآيند ، حافظان و مراقبانى كه مامور حفظ و ضبط اعمال آدمى هستند نيز در آنجا همه را آشكار مىسازند . در روايتى از « معاذ بن جبل » نقل شده است كه مىگويد : از رسول خدا تفسير « سرائر » را در اين آيه شريفه سؤال كردم ، و گفتم : چه اسرار نهانى است كه خداوند بندگان را در آخرت با آن مىآزمايد ؟ فرمود : سرائركم